Supplementen: wat werkt en wat kun je laten liggen?
De supplementenwereld belooft veel. Wat zegt het onderzoek? Welke supplementen een sporter echt kunnen helpen, voor wie, en welke je beter in de winkel laat staan.
Wie een supplementenwinkel binnenstapt, krijgt de indruk dat je zonder poeders en pillen geen resultaat kunt halen. Niets is minder waar. Supplementen zijn wat de naam zegt: een aanvulling. De basis blijft een gevarieerde voeding, genoeg eiwit, goede training en genoeg slaap. Pas als die basis staat, kan een supplement een klein extra verschil maken.
Waarom zou je een supplement nemen?
- Een tekort aanvullen, bijvoorbeeld vitamine D in de winter.
- Een hogere behoefte, bijvoorbeeld bij veel en intensief trainen.
- Een dieetbeperking, bijvoorbeeld als je geen dierlijke producten eet.
- Gemak, bijvoorbeeld een eiwitshake als je moeilijk aan genoeg eiwit komt.
- Een specifiek doel, bijvoorbeeld creatine voor meer kracht.
Wat het onderzoek ondersteunt
Creatine
Het best onderzochte supplement voor sporters. Creatine helpt je spieren snel energie leveren bij korte, zware inspanningen, zoals een set in de gym. Gecombineerd met krachttraining zorgt het gemiddeld voor iets meer kracht en spiermassa. Het is veilig onderzocht bij gezonde volwassenen.
- Hoeveel: 3 tot 5 gram per dag, elke dag, ook op rustdagen. Het tijdstip maakt weinig uit.
- Welke vorm: gewoon creatine monohydraat. Duurdere varianten zijn niet beter onderzocht.
- Goed om te weten: je weegt de eerste weken vaak een kilo meer, omdat je spieren meer water vasthouden. Dat is geen vet.
Vitamine D
Je lichaam maakt vitamine D aan onder invloed van zonlicht. In België is de zon van ongeveer oktober tot maart te zwak om genoeg aan te maken, en veel mensen hebben in de winter een tekort. Vitamine D is belangrijk voor je botten, spieren en immuunsysteem.
- Voor wie: wie weinig buiten komt, zeker in de wintermaanden.
- Hoeveel: vaak 10 tot 20 microgram (400 tot 800 IE) per dag. Laat bij twijfel je waarde meten bij je huisarts.
Omega-3-vetzuren
EPA en DHA zijn vetzuren die vooral in vette vis zitten. Ze zijn goed voor je hart en je bloedvaten.
- Voor wie: wie minder dan één à twee keer per week vette vis eet, zoals zalm, makreel of haring.
- Hoeveel: ongeveer 250 tot 500 milligram EPA en DHA samen per dag. Eet je wel regelmatig vette vis, dan heb je het niet nodig.
Eiwitpoeder
Geen wondermiddel, gewoon voeding in poedervorm. Een shake is handig als je je eiwitdoel moeilijk haalt met gewone maaltijden, of als snelle snack na de training. Haal je genoeg eiwit uit je voeding, dan heb je het niet nodig.
Magnesium
Magnesium zit in noten, zaden, volkoren granen en peulvruchten. Een supplement is vooral zinvol als je daar weinig van eet. Bij een normaal gevarieerd eetpatroon is het effect klein.
Cafeïne
Een kop koffie voor je training kan je prestaties en je focus iets verbeteren. Ongeveer 3 milligram per kilo lichaamsgewicht is voor de meeste mensen een werkzame dosis. Let wel op je slaap: neem na de middag liever geen cafeïne meer.
In specifieke situaties
- Eet je geen dierlijke producten? Dan is vitamine B12 echt nodig. Let ook op calcium, ijzer, jodium en omega-3.
- Vrouwen met zware menstruaties hebben soms meer ijzer nodig. Laat dat eerst nakijken met een bloedonderzoek, want te veel ijzer is ook niet goed.
- Zwanger of een kinderwens? Dan wordt foliumzuur aangeraden. Bespreek supplementen altijd met je arts of vroedvrouw.
Wat je kunt laten liggen
- Fatburners en afslankpillen. Ze doen weinig tot niets voor je vetverlies, en sommige bevatten veel cafeïne of stoffen die niet op het etiket staan.
- BCAA's, als je al genoeg eiwit eet. Volwaardige eiwitten bevatten die aminozuren al.
- Testosteronboosters. Bij gezonde mannen is er geen goed bewijs dat ze je testosteron of je spiergroei merkbaar verhogen.
- Dure "detox"-producten. Je lever en nieren doen dat werk elke dag gratis.
Waar let je op bij het kopen?
- Kies een merk dat zijn producten laat testen door een onafhankelijk lab. Dat is zeker belangrijk als je aan wedstrijden deelneemt.
- Wantrouw producten met grote beloftes of geheime mengsels.
- Neem je medicatie of heb je een aandoening? Overleg eerst met je huisarts of apotheker.
Bij Reroot kijken we eerst naar je voeding, je training en je slaap. Pas als die op punt staan, bekijken we samen of een supplement voor jou zinvol is.
Wil je dit toepassen op jouw situatie?
In een intakegesprek bekijken we je doel en wat daar voor jou voor nodig is.